Επίδομα Παιδιού:
Νομοθετικό Πλαίσιο

Τι προβλέπει το νέο νομοθετικό πλαίσιο

Σύμφωνα με το άρθρο 214 του νόμου 4512 του 2018 θεσπίζεται το «Επίδομα Παιδιού», που καταβάλλεται από 1/1/2018 και αντικαθιστά το Ενιαίο Επίδομα Στήριξης Τέκνων και το Ειδικό Επίδομα Τριτέκνων – Πολυτέκνων. Το νέο επίδομα καταβάλλεται λαμβάνοντας υπόψη τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων και το λεγόμενο «ισοδύναμο οικογενειακό εισόδημα» κατά τα πρότυπα του Ενιαίου Επιδόματος Στήριξης Τέκνων. Ως ισοδύναμο οικογενειακό εισόδημα  ορίζεται το συνολικό, πραγματικό ή τεκμαρτό, εισόδημα από κάθε πηγή ημεδαπής και αλλοδαπής προέλευσης προ φόρων, μετά την αφαίρεση των εισφορών για κοινωνική ασφάλιση, εξαιρουμένων των επιδομάτων που δεν προσμετρώνται στο φορολογητέο εισόδημα, όλων των μελών της οικογένειας, διαιρούμενο με την λεγόμενη κλίμακα ισοδυναμίας. Η κλίμακα ισοδυναμίας προκύπτει από το σταθμισμένο άθροισμα των μελών της οικογένειας, ως εξής:

α) πρώτος γονέας: στάθμιση 1,

β) δεύτερος γονέας: στάθμιση 1/2 (ήταν 1/3 στο προηγούμενο σύστημα)

γ) κάθε εξαρτώμενο τέκνο: στάθμιση 1/4 (ήταν 1/6 στο προηγούμενο σύστημα)

Ειδικά για τις μονογονεικές οικογένειες ισχύει ευνοικότερη στάθμιση, καθώς το πρώτο εξαρτώμενο τέκνο έχει στάθμιση 1/2 και κάθε επόμενο εξαρτώμενο τέκνο έχει στάθμιση 1/4.

Για τον καθορισμό των δικαιούχων οικογενειών προσδιορίζονται τρεις κατηγορίες ισοδύναμου οικογενειακού εισοδήματος, ως εξής:

α) Α κατηγορία: έως 6.000 ευρώ,

β) Β κατηγορία: από 6.001 ευρώ έως 10.000 ευρώ,

γ) Γ κατηγορία: από 10.001 ευρώ έως 15.000 ευρώ.

 

Παραδείγματα

  • Έστω οικογένεια με εισόδημα 28.000€ και δυο παιδιά. Η κλίμακα ισοδυναμίας της οικογένειας είναι : 1 + 1/2 +1/4 + 1/4 = 2. Συνεπώς το ισοδύναμο εισόδημα είναι : 28.000€ / 2= 14.000€. Άρα η οικογένεια εντάσσεται στην Γ εισοδηματική κλίμακα από 10.001 ευρώ έως 15.000 ευρώ και θα λάβει 56€ επίδομα το μήνα.
  • Έστω οικογένεια με εισόδημα 14.000€ και ένα παιδί. Η κλίμακα ισοδυναμίας της οικογένειας είναι : 1 + 1/2 +1/4 = 1,75. Συνεπώς το ισοδύναμο εισόδημα είναι : 14.000€ / 1,75= 8.000€. Άρα η οικογένεια εντάσσεται στην Β εισοδηματική κλίμακα από 6.001 ευρώ έως 10.000 ευρώ και θα λάβει 42€ επίδομα το μήνα. 

Το ποσό του επιδόματος, ανάλογα με τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων και την κατηγορία ισοδύναμου οικογενειακού εισοδήματος, προσδιορίζεται ως εξής:

Για την Α κατηγορία:

  • 70 ευρώ ανά μήνα για το πρώτο εξαρτώμενο τέκνο
  • επιπλέον 70 ευρώ ανά μήνα για το δεύτερο εξαρτώμενο τέκνο
  • επιπλέον 140 ευρώ ανά μήνα για το τρίτο και κάθε εξαρτώμενο τέκνο πέραν του τρίτου.

Για την Β κατηγορία:

  • 42 ευρώ ανά μήνα για το πρώτο εξαρτώμενο τέκνο
  • επιπλέον 42 ευρώ ανά μήνα για το δεύτερο εξαρτώμενο τέκνο
  • επιπλέον 84 ευρώ ανά μήνα για το τρίτο και κάθε εξαρτώμενο τέκνο πέραν του τρίτου.

Για την Γ κατηγορία:

  • 28 ευρώ ανά μήνα για το πρώτο εξαρτώμενο τέκνο
  • επιπλέον 28 ευρώ ανά μήνα για το δεύτερο εξαρτώμενο τέκνο
  • επιπλέον 56 ευρώ ανά μήνα για το τρίτο και κάθε εξαρτώμενο τέκνο πέραν του τρίτου.

 

Προϋποθέσεις & κατηγορίες δικαιούχων

Απαραίτητη προϋπόθεση για τη χορήγηση του επιδόματος είναι η υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος κάθε έτος. Για τον υπολογισμό της  κατηγορίας ισοδύναμου οικογενειακού εισοδήματος λαμβάνεται υπόψη το εισόδημα που αναφέρεται στο εκκαθαριστικό του τρέχοντος οικονομικού έτους.

Ως εξαρτώμενα νοούνται τα τέκνα προερχόμενα από γάμο, φυσικά, θετά ή αναγνωρισμένα, εφόσον είναι άγαμα και δεν υπερβαίνουν το 18ο έτος της ηλικίας τους, ή το 19ο έτος, αν φοιτούν στη μέση εκπαίδευση. Ειδικά για τα τέκνα που φοιτούν στην ανώτερη ή ανώτατη εκπαίδευση, στο «Μεταλυκειακό έτος – Τάξη Μαθητείας» τω Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑ.Λ.) καθώς και σε Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης (Ι.Ε.Κν.), το επίδομα καταβάλλεται κατά τη διάρκεια  φοίτησής τους και σε καμία περίπτωση μετά τη συμπλήρωση του 24ου έτους της ηλικίας τους. Επιπλέον, ως εξαρτώμενα τέκνα, νοούνται τα τέκνα με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, καθώς και το ορφανό ή ορφανά που αποτελούν ιδία οικογένεια όταν έχει επέλθει θάνατος και των δύο γονέων.

Σε περίπτωση θανάτου του δικαιούχου γονέα ή υπαίτιας εγκατάλειψης των τέκνων του και οριστικής διακοπής της συγκατοίκησης ή διαζυγίου, το επίδομα καταβάλλεται σε όποιον έχει ανατεθεί με δικαστική απόφαση η άσκηση της επιμέλειας των τέκνων, προκειμένου δε για ενήλικα τέκνα, σε όποιον  έχει την κύρια ευθύνη διατροφής. Μέχρι την έκδοση δικαστικής απόφασης επιμέλειας, το επίδομα χορηγείται στο γονέα που έχει την κύρια ευθύνη διατροφής, όπως αυτό προκύπτει από κοινή υπεύθυνη δήλωση των γονέων.

Το επίδομα παιδιού χορηγείται από τον ΟΓΑ κατόπιν αίτησης και το δικαίωμα αναγνωρίζεται

(α) από την 1η Ιανουαρίου του έτους υποβολής της αίτησης, για τέκνα γεννημένα μέχρι 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους υποβολής της αίτησης

(β) από την 1η του επόμενου μήνα εκείνου της γέννησής τους για τέκνα γεννημένα εντός του έτους υποβολής της αίτησης

(γ) από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους εγγραφής τους σε σχολή για φοιτητές ή σπουδαστές.

Για τη διακοπή του επιδόματος, ως ημέρα γέννησης των τέκνων θεωρείται η 31η Δεκεμβρίου τους έτους γέννησής τους και, προκειμένου περί φοιτητών ή σπουδαστών, η λήξη του ακαδημαϊκού ή σπουδαστικού έτους.

Το επίδομα παιδιού χορηγείται στις ακόλουθες κατηγορίες προσώπων εφόσον διαμένουν νόμιμα και μόνιμα στην ελληνική επικράτεια τα τελευταία 5 έτη πριν από το έτος υποβολής της αίτησης, όπως αυτό προκύπτει από την υποβολή δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος των ιδίων ή των συζύγων τους ή των γονέων τους εφόσον οι ίδιοι δεν ήταν υπόχρεοι φορολογικής δήλωσης και τα εξαρτώμενα τέκνα τους βρίσκονται στην Ελλάδα:

α) Έλληνες πολίτες που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα,

β) ομογενείς αλλοδαποί που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα και διαθέτουν δελτίο ομογενούς,

γ) πολίτες κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα,

δ) πολίτες των χωρών που ανήκουν στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (Νορβηγία, Ισλανδία και Λιχτενστάιν) και Ελβετούς πολίτες που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα,

ε) αναγνωρισμένους πρόσφυγες που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα

στ) ανιθαγενείς

ζ) δικαιούχους του ανθρωπιστικού καθεστώτος,

η) πολίτες άλλων κρατών που διαμένουν νόμιμα και μόνιμα στην Ελλάδα.

Το επίδομα παιδιού απαλλάσσεται από κάθε φόρο, τέλος, εισφορά ή κράτηση υπέρ του Δημοσίου ή τρίτου, συμπεριλαμβανομένης και της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης και δεν προσμετράται στο συνολικό, πραγματικό ή τεκμαρτό, οικογενειακό εισόδημα παρά μόνον εάν  ρητά προβλέπεται από το νομοθετικό πλαίσιο οικονομικών ενισχύσεων κοινωνικής προστασίας.

 

Κοινή Υπουργική Απόφαση

Με την Κοινή Υπουργική Απόφαση Αριθμ. Γ.Π.οικ.Δ22/11/2705/58, την οποία υπογράφουν η αν. υπουργός Κοινωνικής Αλληλεγγύης Θεανώ Φωτίου και ο αν. υπουργός Οικονομικών, Γιώργος Χουλιαράκης ρυθμίζονται όλες οι λεπτομέρειες της διαδικασίας χορήγησης του Επιδόματος Παιδιού.

 

Το νέο επίδομα χορηγείται από τον ΟΠΕΚΑ και καταβάλλεται στους δικαιούχους κάθε έτους ανά δίμηνο, με πίστωση σε ενεργό τραπεζικό λογαριασμό, από την τελευταία εργάσιμη ημέρα κάθε διμήνου και εντός 25 ημερών. Το ποσό υπολογίζεται βάσει των στοιχείων της τελευταίας εκκαθαρισμένης δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. Μετά την υποβολή φορολογικής δήλωσης τρέχοντος έτους ή τροποποιητικής το ποσό του επιδόματος επαναϋπολογίζεται με βάση το εισόδημα και τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων. Σε περίπτωση που ο δικαιούχος έλαβε διαφορετικό ποσό επιδόματος από αυτό που δικαιούται τότε αυτό συμψηφίζεται με το ποσό των επόμενων πληρωμών.

Ειδικά για φέτος, η Α δόση του 2018 θα καταβληθεί πριν το Πάσχα, τις τελευταίες ημέρες του Μαρτίου. Γι αυτή την Α δόση θα ληφθούν υπόψη οι περσινές φορολογικές δηλώσεις, δηλαδή αυτές του 2017, όπως επίσης και τα περσινά Α21. Τα ποσά και οι δικαιούχοι θα υπολογιστούν με τα νέα κριτήρια. Όπως αναφέρει η ΚΥΑ «ειδικά για το έτος 2018, στους δικαιούχους που έλαβαν το Ενιαίο Επίδομα Στήριξης Τέκνων ή το Ειδικό Επίδομα για Τρίτεκνες και Πολύτεκνες Οικογένειες το έτος 2017, χορηγείται προκαταβολή του πρώτου διμήνου έτους 2018, ακόμη και αν δεν υποβάλουν αίτηση – υπεύθυνη δήλωση Α21».

 

Για την δεύτερη δόση θα χρειαστεί υποβολή νέου Α21, το οποίο από φέτος θα είναι νέου τύπου. Όπως ορίζει η ΚΥΑ, η αίτηση Α21 θα υποβάλλεται από τον υπόχρεο υποβολής φορολογικής δήλωσης πλέον από τις 2 Ιανουαρίου κάθε έτους έως και 31 Δεκεμβρίου. Η αίτηση επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης καθώς και δήλωση συναίνεσης για τη λήψη φορολογικών δεδομένων που τηρούνται στην ΑΑΔΕ και διασταύρωσης των στοιχείων. Ο δικαιούχος, σε κάθε μεταβολή της οικογενειακής κατάστασής του, οφείλει εντός ενός μήνα να προβαίνει σε τροποποίηση της αίτησης.
Γενικώς οι προϋποθέσεις χορήγησης του επιδόματος είναι :
(α) ηλεκτρονική υποβολή Ε1 για υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.
(β) συμπλήρωση και ηλεκτρονική υποβολή Α21, μέσω της ιστοσελίδας του ΟΓΑ.

(γ) Οι αιτούντες/υπόχρεοι πρέπει να διαμένουν νόμιμα και μόνιμα την τελευταία 5ετία στην Ελλάδα. Ο έλεγχος διαμονής του δικαιούχου και των εξαρτώμενων τέκνων του γίνεται αποκλειστικά από την υποβολή φορολογικών δηλώσεων της τελευταίας 5ετίας των ιδίων ή των συζύγων ή των γονέων τους, εφόσον οι ίδιοι δεν ήταν υπόχρεοι φορολογικής δήλωσης.